Gdyby w czasie II wojny światowej, w Wielkiej Brytanii, nie utworzono 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej, nie powstałby system szkolenia Cichociemnych, a w 1957 r. zdecydowanie trudniej byłoby utworzyć 6. Pomorską Dywizję Powietrznodesantową. Na bazie 6. Dywizji powstały natomiast jednostki specjalne Ludowego Wojska Polskiego. One zaś dały podwaliny współczesnym specoddziałom.
O historii działań powietrznodesantowych i specjalnych rozmawialiśmy 15 maja 2025 r. w Krakowie. Spotkanie odbyło się na zaproszenie gen. bryg. Michała Strzeleckiego – dowódcy 6. Brygady Powietrznodesantowej, a zorganizowała je por. Magdalena Trzebińska-Gawin – oficer Prasowy 6.BPD.
W czasie spotkania – trwającego dwie godziny – mówiliśmy głównie o niezbyt znanych epizodach z historii, bez których dziś nie mielibyśmy tak sprawnych wojsk powietrznodesantowych i specjalnych – czyli tych, które na pole walki docierają na spadochronach.
1. Samodzielna Brygada Spadochronowa. Dlaczego była tak ważna?
1. Samodzielną Brygadę Spadochronową utworzono w czasie II wojny światowej na terenie Wielkiej Brytanii. Z planów polskich decydentów wynikało, że będzie ona desantowana do Polski w czasie ogólnokrajowego powstania wznieconego przez Armię Krajową. Tam zaś jej żołnierze mieli uczestniczyć w kolejnych operacjach powietrznodesantowych.
W okupowanej Polsce przygotowano i przeszkolono oddział Armii Krajowej, który miał wzmocnić spadochroniarzy gen. Sosabowskiego. Był to Batalion AK „Parasol” (nazwa nawiązywała do planowanego użycia). Szkolenie „Parasolarzy” prowadzone często przez Cichociemnych – to temat na osobny materiał.
Dlaczego bez spadochroniarzy Sosabowskiego nie byłoby Cichociemnych?
Cichociemni, czyli skoczkowie spadochronowi Armii Krajowej, byli żołnierzami przygotowywanymi do dowodzenia i szkolenia oddziałów konspiracyjnych oraz wykonywania specjalistycznych zadań (np. prowadzenia nowoczesnej łączności radiowej czy fałszowania dokumentów).
Zaproszenie na spotkanie. 
Cztery obszary gwarantujące sukces w prowadzeniu działań specjalnych i powietrznodesantowych. 
Więcej w artykule „Statystycznie o szansach przeżycia na wojnie i w biznesie”. 
Szkolenie żołnierzy 1. SBS. 
Żołnierze 1. SBS i „Parasola” mieli wspólnie wyzwalać Polskę spod okupacji. 
Więcej w artykule: „Szaniec w Anielinie. Sprawdź co łączyło „Hubala” z Cichociemnymi?” 
Więcej w artykule: „Tajemnice militarnego Dziwnowa (Nietypowy przewodnik turystyczny, wydanie drugie, rozszerzone)”. 
Więcej w artykule: „Dezinformacja na wojnie: Tajna operacja spadochroniarzy Sosabowskiego, której nie było”. 
Więcej w artykule: „Poznaj nieznaną historię pierwszego skoku Cichociemnych do Polski”. 
Więcej w artykule: „Tragiczna akcja „Koppe”. Poznaj kulisy największej operacji sił specjalnych w okupowanej Polsce”.
Skąd teza, że bez 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej, nie powstałby tak sprawny system przygotowania Cichociemnych? Ponieważ sporą część przygotowania do służby w okupowanym kraju kandydaci na Cichociemnych przychodzili w ośrodku spadochroniarzy. A zdecydowanie szybciej wprowadza się zmiany i unowocześnia zasady szkolenia, jeśli w ośrodku przygotowują się do walki żołnierze wielkiej jednostki wojskowej, a nie niewielkie grupy ludzi kierowanych do służby w okupowanej Polsce. Warto zaznaczyć, że przeszkoleni, którzy nie zostali przerzuceni do Polski trafili do służby w 1. SBS.
Spadochroniarze Sosabowskiego a „Czerwone Berety”. Co ich łączy?
W 1957 r. zapadła decyzja o powołaniu pierwszej w Ludowym Wojsku Polskim jednostki spadochronowej – 6. Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej (obecnej 6. Brygady Powietrznodesantowej). Przy tworzeniu tej formacji wzorowano się na oddziale gen. Sosabowskiego i wykorzystano doświadczenie kilku weteranów tej formacji.
Po kilku latach, w 1964 r. z 6. Dywizji wyłączono batalion specjalny, przebazowano go do Dziwnowa na Wyspie Wolin i przemianowano na 1. Batalion Szturmowy. Ta jednostka dała początek oddziałom specjalnym LWP, a na ich bazie powstały Wojska Specjalne.
Tak więc historia, która zaczęła się w 1940 r. na Wyspach Brytyjskich dała podwaliny pod nasze współczesne siły powietrznodesantowe i specjalne.
Fot: por. Magdalena Trzebińska-Gawin – oficer Prasowy 6BPD.
Dodaj komentarz